NGƯỚI VIẾT BÀI HÁT LÝ CHO TUỔI NHỎ

…"Đêm qua em ra thăm vườn. Trăng tròn trên cao chiếu xuống. Quyện bay trong gió trong sương. Hoa dạ lý hương…". Dứt tiếng hát giọng ngân của trẻ như làn hương còn rung trong cây lá. Một tiếng hỏi nhỏ: "Bài hát mới của ai sáng tác cho mình vậy bạn?". Tiếng đáp lại rất khẽ: "Của cô Phạm Thúy Hoan đấy". Bài hát lý Dạ lý hương tốp ca lại hát tiếp. Cái tên Phạm Thúy Hoan đã trở thành quen thuộc của trẻ. những điệu hát lý, lý con chuột, lý con cóc, lý con cua, lý con cúm núm…cổ truyền được chuyển tải trên mười sáu dây đàn tranh của cô Phạm Thúy Hoan cho dàn nhạc "Tiếng hát quê hương" luyến láy nhí nhảnh vui tươi từ trong tâm hồn trẻ vang lên.

Tôi nhận ra giọng điệu rất riêng biệt của cô Hoan. Đó là giọng điệu từ mười sáu dây đàn, từ mười đầu ngón tay, ngón nhấn, ngón rung, ngón buông, ngón thả - và một điệu tâm hồn trầm lắng, tinh tế và lấp lánh yêu thương. những năm trở lại đây, Phạm Thúy Hoan sáng tác cho trẻ không ngoài hát lý. Đó là những bài hát thật ngắn, đầy chất thơ và chất trẻ. trẻ hát cũng thật say mê và xúc động, không đứa trẻ nào từ lúc bắt đầu tập cho đến lúc lên sàn diễn mà không cảm thấy đó là bài hát của mình. Cây đàn mười sáu dây đến với cô Hoan từ cái tuổi 18 sau khi tốt nghiệp môn đàn tranh (1962). bước vào Sư phạm âm nhạc phổ thông (1963) trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, cô Phạm Thúy Hoan bắt đầu dạy và trình diễn đàn tranh. Mười sáu dây đàn cũng bắt đầu "giao duyên" với cô Hoan từ đấy.

Mười sáu dây đàn tranh cũng là cuộc đời và nỗi niềm của cô, đúng như mấy câu thơ cô viết: "Đôi tay lướt nhẹ muôn làn sóng – Sóng triều ngân hay tiếng tơ lòng - Dịu dàng như nỗi nhớ mong – Ào ào như trận cuồng phong thổi về". Mười sáu năm giảng dạy ở Nhạc viện, là phó chủ nhiệm khoa nhạc cụ dân tộc, đạt danh hiệu phụ nữ "giỏi việc nước đảm việc nhà", là thành viên Ban chấp hành Công đoàn Nhạc viện, là giáo viên giỏi cấp cơ sở nhiều năm, chiến sỹ thi đua và giáo viên dạy giỏi cấp Bộ…nhưng tất cả không ngoài cho những công trình nghiên cứu phương pháp dạy đàn tranh, tiểu phẩm soạn cho đàn tranh, dân ca soạn cho đàn tranh và những phong trào "Tiếng hát dân tộc" trong các nhà trường phổ thông, các câu lạc bộ quận huyện. Ban "Tiếng Hát Quê Hương" do cô Hoan thành lập là khởi điểm của những tài năng trẻ cho Nhạc viện, cho phong trào và cho tiếng hát dân tộc. Là người chị, người thầy, người lĩnh xướng của "Tiếng Hát Quê Hương", cô Hoan tiếp cận với những thử thách và dám sáng tạo (điều mà trước đây cô không bao giờ nghĩ tới): viết những bài hát lý cho trẻ trên mười sáu dây đàn tranh. Mười sáu dây đàn của cô làm mới thêm cái chất dân ca rất đặc biệt của tuổi nhỏ. Tuổi nhỏ hát lý không chỉ với giai điệu mà với cả lời ca mới của cô Hoan, lời cũng rất ca dao, đồng dao. Những ca khúc Vui đến trường, vui trong lớp, vui tan học…là một "khu vực" gần gũi với tuổi thơ; còn mảng "Hoa" – khu vực đề tài khác mang tình yêu thiên nhiên ẩn hiện, lóng lánh trong tuổi nhỏ: Hoa thiên lý duyên dáng, Hoa đồng tiền lặng lẽ, Hoa lưu ly thầm kín tươi mát ẩn một mùi hương…Còn những sáng tác chuyên nghiệp khác như Ai yêu Bác Hồ Chí Minh của Phong Nhã, Chim vành khuyên của Hoàng Vân, Dáng đứng Bến Tre của Nguyễn Văn Tý, Em là hoa hồng của Trịnh Công Sơn, Vàm cỏ đông của Trương Quang Lục, Nhớ Bác Hồ của Phan Huỳnh Điểu, Rặng trâm bầu của Thái Cơ…qua mười sáu dây đàn cô Hoan tạo thêm sắc thái dân gian và đưa vào tâm hồn trẻ thơ man mác một tình yêu quê hương, đất nước!

Cho đến nay, tuổi nhỏ thành phố không thể thiếu "Tiếng Hát Quê Hương". Cứ vào mỗi sáng chủ nhật, trên sàn diễn NVH Lao Động , trong những ngày hội lớn, "Tiếng Hát Quê Hương" là người bạn thân yêu của các khán giả nhỏ tuổi, của liên hoan các trường phổ thông…những câu ca, điệu lý làm từ trên mười sáu dây đàn của Phạm Thúy Hoan cùng đến thỏ thẻ, tâm tình. Năm mươi em bé để ngang cây đàn tranh dài trước mặt, cây đàn cò dựng đứng dưới cằm, chiếc sáo ngang vai, sinh tiền buông bắt, mặt trống tròn liếng thoắng, song loan gõ nhịp…thành một phối âm, tất cả cho giai điệu lý, cho âm sắc dân ca từ mười sáu dây đàn của cô Hoan trong bài hát lý nổi lên và hòa nhập.

Cứ sau tiếng đàn, tiếng sáo, tiếng trống, bài hát lý của cô Phạm Thúy Hoan được các em hát theo và giọng í a ngâm nhẹ. Mỗi lần hát hết bài các em lại nói với nhau: "Bài hát lý của cô Hoan đấy". Hôm mới đây ban "Tiếng Hát Quê Hương" đến thăm và biểu diễn cho làng S.O.S (Hội từ thiện của quốc tế cho trẻ bất hạnh của VN ở Gò Vấp). Nghe những bài hát lý như thấy quả mãng cầu mở mắt, hoa lưu ly nói bằng lời, con cua tinh nghịch, con mèo leo trèo, ánh trăng dòm ngó, dòng sông rụt rè, lớp học đầy tiếng hát, và cô giáo như tia nắng mai…

Bằng giọng hát trên mười sáu dây đàn đến với trẻ - có lẽ đấy là nguyên nhân thành công của Phạm Thúy Hoan.

Trúc Chi
Báo Phụ Nữ số 41 năm XVI thứ bảy ngày 01-06-1991

 

HomeAbout usActivitiesMusic and Video 25th anniversaryInstrumentsSheet MusicTraditional songs

Copyright © 2011 Tieng Hat Que Huong. All rights reserved.
Contact: info@tienghatquehuong.com

Home Contact us Sitemap