CLB Tiếng hát quê hương - Những tấm lòng với âm nhạc dân tộc
"Đối với Tiếng hát quê hương, tôi có một cảm tình
rất đặc biệt. Tôi quan tâm đến sự phát triển của Tiếng hát quê hương
như quan tâm chính đứa con mình. Tiếng hát quê hương không chỉ có
khả năng biểu diễn mà còn có tình yêu mãnh liệt đối với âm nhạc
dân tộc Việt Nam". (Gs.Ts. Trần Văn Khê ).

Mỗi một sáng chủ nhật tại Nhà Văn hóa Lao động thành phố Hồ Chí
Minh, gần 70 mươi con người lại tụ họp cùng nhau; tiếng sáo, tiếng
đàn réo rắt vang dội cả một gian phòng lớn. Các cụ già tóc bạc bên
cạnh các em bé học sinh tiểu học, chị tiểu thương bên cạnh các sinh
viên, các bác cựu chiến binh... cùng nhau học đàn, học hát dân ca.
Tuy khác nhau về lứa tuổi, nghề nghiệp... nhưng điều đã gắn kết
họ lại với nhau là tình yêu, niềm đam mê đối với âm nhạc dân tộc
thông qua CLB "Tiếng hát quê hương".
Hiện nay ở Thành phố Hồ Chí Minh có rất nhiều nhóm, CLB ca múa
nhạc dân tộc của phong trào văn nghệ quần chúng và đa số các nhóm,
CLB này chủ yếu là tập hát các bài dân ca ba miền. Đối với CLB "Tiếng
hát quê hương", hội viên đến đây là do yêu thích một nhạc cụ
dân tộc nào đó.
Theo nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan - chủ nhiệm CLB - thì mục đích
tôn chỉ của CLB là: "Bảo tồn và phát triển âm nhạc dân tộc,
tuyên truyền phổ biến rộng rãi âm nhạc dân tộc vào quần chúng".
"Tiếng hát quê hương" được thành lập vào năm 1981. Ngày
ấy, nó là ban nhạc dân tộc của các em học sinh trường cấp I Triệu
Thị Trinh, quận 10. Vì chỉ là một trường tiểu học nên một thời gian
sau đó, Triệu Thị Trinh không đáp ứng được những nhu cầu về sự phát
triển lớn mạnh của CLB. Thiếu những điều kiện sinh hoạt của một
CLB nghệ thuật và nhất là thiếu phòng tập, CLB đã "long đong"
qua nhiều nơi như Nhà trẻ Thành phố, trường Đuốc Sống... để mượn
nhờ phòng tập luyện, sinh hoạt. Mãi đến năm 1984, CLB chính thức
về sinh hoạt tại Nhà Văn hóa Lao động Tp.HCM. Về đây, được sự quan
tâm tạo điều kiện và những cơ sở vật chất sinh hoạt của một cơ quan
quản lý phong trào nghệ thuật quần chúng, CLB đã không ngừng phát
triển về chất lượng, số lượng hội viên và cả các loại hình nghệ
thuật.
Điều khác biệt lớn nhất của "Tiếng hát quê hương" đối
với các CLB khác hoặc đối với cả những nhóm chuyên nghiệp như Phù
Đổng, Phù Sa... là chú trọng khâu đào tạo. Thời gian qua, CLB đã
mở rất nhiều lớp về đàn bầu, đàn tranh, đàn nhị, nguyệt, sáo, hát
dân ca (và những bài hát mang âm hưởng dân ca)... Các lớp học của
CLB được tổ chức chặt chẽ, có hiệu quả. Đa số giáo viên là những
người đã tốt nghiệp ở Nhạc viện Tp.HCM như: Kim Liêm, Uyên Trâm,
Minh Thành, Hải Phượng…Giáo trình của các môn được soạn riêng với
mục tiêu phổ cập dành cho đối tượng quần chúng. Cứ 3 tháng tổ chức
biểu diễn một buổI để học viên thể nghiệm những điều mình đã học,
giúp cho học viên quen với sân khấu và đó cũng là điều giúp cho
học viên hăng say, tích cực tập luyện. Cuối khóa đều có thi kiểm
tra và phát giấy chứng nhận. Qua những lớp học này, CLB đã phát
hiện ra nhiều năng khiếu âm nhạc dân tộc, một số được động viên
hướng dẫn thi vào nhạc viện để có điều kiện phát triển nghề nghiệp
nhiều hơn nữa. Những người qua ngưỡng cửa CLB để bước vào nhạc viện
và gặt hái được một số thành quả nhất định trong lĩnh vực âm nhạc
dân tộc có thể kể như: Hải Phượng (giải nhất đàn tranh châu Á),
Hải Yến, Kiều Vũ Chinh, Kiều Vũ Chính, Ngọc Tú, Phạm Thị Tiền (đàn
tranh), Vân Anh (tam thập lục)...
Ngoài việc giảng dạy những kiến thức, kỹ năng phổ thông về âm nhạc
dân tộc, CLB còn tạo cho các thành viên một tình yêu, một niềm say
mê truyền bá âm nhạc dân tộc. Một số trưởng thành từ CLB sau này
định cư ở nước ngoài đã tiếp nối tinh thần đó, tham gia biểu diễn,
mở các lớp dạy nhạc cụ dân tộc như: Thiên Lan ở Đức (đàn tranh,
đàn bầu), Hải Yến ở Mỹ (đàn tranh), Minh Châu ở Thụy Điển (tranh,
tam thập lục, tỳ bà) đặc biệt có Shino Midori Thúy - người Nhật,
giảng viên tiếng Nhật tại Đại học Khoa học - Xã hội - Nhân Văn Tp.HCM
- thời gian ở Tp.HCM chị đã đến học đàn bầu tại CLB "Tiếng
hát quê hương", hiện nay chị đã trở về nước và xin phép "Tiếng
hát quê hương" được mở một "chi nhánh" của CLB tại
Tokyo để chị dạy đàn bầu.
Đến với "Tiếng hát quê hương" mọi người đều có cảm giác
như là những người thân quen trong gia đình, ở đây họ cùng chia
sẻ những khó khăn, nhọc nhằn trong học tập, an ủi giúp đỡ nhau trong
cuộc sống, người đi trước chỉ dẫn cho người đến sau như là một bổn
phận. Đoàn kết, tương trợ nhau chính là sợi dây nối kết các thành
viên trong CLB. Đặc biệt hằng năm, ban chủ nhiệm CLB đều xét cấp
học bổng cho những học viên học giỏi, hạnh kiểm tốt.
Trong những năm qua, CLB đã thật sự tạo được uy tín trong hoạt
động nghệ thuật quần chúng ở Tp.HCM, đã đạt được nhiều huy chương
vàng trong một số hội diễn, góp phần phổ cập âm nhạc dân tộc thông
qua các chương trình thu truyền hình, biểu diễn phục vụ và tập hát
dân ca cho khán giả yêu thích âm nhạc dân tộc. Và điều đáng nói
hơn hết là CLB đã tạo được sự yêu thích và phong trào học âm nhạc
dân tộc, là nguồn cung cấp nhân tài âm nhạc dân tộc cho Tp.HCM và
đã đào tạo nhiều cá nhân làm nòng cốt cho các đội, nhóm ở một số
trung tâm văn hóa, địa phương trên địa bàn Tp.HCM.
Đứng về góc độ học thuật, phải nói rằng CLB đã đạt được một trình
độ nghệ thuật đáng trân trọng, cũng chính vì thế mà CLB đã nhiều
lần được mời biểu diễn giao lưu ở một số nước như: Nhật, Bỉ, Malaysia...
Để tồn tại và phát triển trong hơn hai mươi năm qua, bên cạnh sự
"cưu mang" bước đầu của trường tiểu học Triệu Thị Trinh
- quận 10 và sau đó là Nhà Văn hóa Lao động Tp.HCM, CLB đã nhờ cậy
rất nhiều vào tấm lòng vàng đối với âm nhạc dân tộc của những người
tâm huyết, hết lòng chăm lo cho "sự nghiệp" của CLB. Đó
là nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan - người sáng lập, chủ nhiệm CLB
từ ngày thành lập cho đến nay, Gs. Ts. Trần Văn Khê, người đỡ đầu
về nghệ thuật, đã tạo điều kiện giúp đỡ vật chất, động viên tinh
thần cho CLB ngay từ những ngày đầu mới thành lập, các nghệ sĩ Phương
Hồng Thủy, Hoa Hạ, các mạnh thường quân trong và ngoài nước, các
phụ huynh của học viên, đã đóng góp để xây dựng quỹ học bổng, tài
trợ trang phục, nhạc cụ, phương tiện âm thanh... giúp cho CLB có
điều kiện tốt nhất để hoạt động.
Trong thời đại bùng nổ thông tin & internet, CLB cũng đã xây
dựng cho mình 2 website (1 ở Mỹ và 1 ở Đức) để giới thiệu những
hoạt động của CLB mình, giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam
và để trao đổi thông tin với bạn bè trong nước và thế giới.
Có thể nói rằng CLB Tiếng hát quê hương xét về mọi mặt đã vượt
ra ngoài khuôn khổ CLB của một Nhà Văn hóa. Đó là một điểm sáng
trong trào lưu "xã hội hóa văn hóa" mà ngành văn hóa đang
phấn đấu xây dựng theo tinh thần của Nghị quyết TW5.
Hữu Trịnh
Giai
điệu xanh (28.8.03)
|